به نام خدا

 

به طور كلي دو نوع پرتو شناخته شده مي باشند و اقسام پرتوها را در آن ها مورد بررسي قرار مي دهند،كه عبارت اند از  1- پرتوهاي مرئي و 2- پرتوهاي نامرئي، مهمترين، پركاربردترين و اساسي ترين پرتوي زندگي ما نور مي باشد كه در زمره پرتوهاي مرئي شناخته مي گردد. و مهمترين پرتوهاي نامرئي، آلفا، بتا و گاما هستند كه توسط رادرفورد كشف شدند و خود ارنست رادرفورد نيز سه آزمايش روي آن ها انجام داد كه يكي از آن آزمايشات بررسي قدرت نفوذ اين سه پرتو بود.

پس از ازمايشات فراوان، رادرفورد دريافت كه قدرت نفوذ آلفا كم تر از بتا و قدرت نفوذ بتا كم تر از گاما مي باشد، به طوري كه پرتوهاي آلفا از يك ورقه كاغذي نسبتا ضخيم با ضخامت حداقل يك سانتي متر نمي توانند بگذرند، پرتوهاي بتا از كاغذ عبور مي كنند اما در برخورد با ورقه ضخيم آلومينيمومي متوقف مي شوند و بلاخره پرتوهاي گاما از كاغذ و آلومينيموم عبور مي كنند اما قابليت عبور از ورقه سربي نسبتا ضخيم را ندارند.

 

يكي از دوستان در نظرسنجي قبل سوالي را بيان نمودند كه بنده با توجه به حس جوابگويي ام اين سوال را در قالب توضيحي به اين پست افزودم، اميدوارم تا مورد قبول آن دوست عزيز و گرانقدر و همچنين مخاطبان گرامي اين وبلاگ واقع گردد:

 

“چرا پرتوهاي گاما نمي توانند از صفحه ي سربي عبوركنند؟”

در پاسخ به اين سوال مي توان گفت كه : اين عدم عبور از يك مانع به دو علت بستگي دارد: الف) ماهيت خود ذرات گاما ب) ماهيت آن مانع(كه در اينجا همان ورقه سربي است).

الف) ماهيت ذرات گاما: ذرات گاما همان پرتوهاي X پر انرژي هستند، و پرتوهاي ايكس هم از برخورد الكترون ها ي پرانرژي با هسته اتم به وجود مي آيند بنابر اين مي توان نتيجه گرفت كه پرتوهاي گاما بسيار پرانري  و ريز(كوچك) هستند كه مي توانند از يك ديوار كلفت بتوني عبور كنند اما اين پرتوهاي ريز نمي توانند از سرب عبوركنند و قابليت عبور از سرب را فقط پرتوهاي كيهاني دارا مي باشند.

ب) ماهيت ورقه سربي: عنصر سرب(Pb) داراي اتم هايي متراكم مي باشد كه در زبان عامه؛ عبور از آن ها كار هر پرتويي نمي باشد و هر پرتوي كوچك و بزرگي نمي تواند از آن عبور كند و  به همين علت  پرتوهاي گاما قابليت عبور از ورقه ي سربي ضخيم را ندارند.

اين هم جواب بنده به اين سوال بود كه اميدوارم از نظر اساتيد محترم درست واقع شده باشد.

 

براي طرح سوالاتتان كافيست در قسمت نظرات، سوال خود را ابراز نماييد.

 

 

باتشكر

محمدرضا فولادي